Giải Mã Tâm Linh – Chương 6

Giai-Ma-Tam-Linh1

Chương 6: BẰNG CHỨNG SỐ 4: KHÔNG THỂ NHẬN THỨC ĐƯỢC

                                               

Hơi thở là cầu nối giữa sự sống và ý thức, ý thức là cầu nối giữa thể xác và suy nghĩ – Thích Nhất Hạnh

Vài TNCT diễn ra trong khi bệnh nhân đang được phẩu thuật và gây mê. Dường như lập luận về TNCT và hôn mê gồm có lập luận về TNCT xảy ra khi hôn mê. Tuy nhiên, như chúng ta sẽ thấy có một sự khác biệt lớn giữa hôn mê do gây mê và hôn mê do bị thương hoặc bệnh nặng.

Gây mê toàn phần dẫn đến sự hôn mê toàn phần. Thuật ngữ gây mê toàn phần, theo Merriam – Webster, có nghĩa là “gây mê ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể và kèm theo là mất ý thức”. Khi sự hôn mê được thực hiện đúng, bác sĩ gây mê biết rằng bệnh nhân không có ý thức về những gì xung quanh họ. Về cơ bản, lúc này bệnh nhân được xem  như đã chết. Thuật ngữ gây mê có thể là gây mê toàn phần hoặc gây mê cục bộ. Thuật ngữ gây mê trong chương này chỉ có đề cập đến gây mê toàn phần.

Theo sách giáo khoa về chủ đề này, gây mê toàn phần có mục đích tạo  ra 5 trạng thái sau đây trong suốt ca mổ:

Giảm nhẹ cơn đau

Đánh mất trí nhớ, thường được hiểu là sự quên lãng

Mất ý thức

Bất động

Giảm phản ứng của thần kinh, nghĩa là giảm nhịp tim, giảm hơi thở, hoặc giảm huyết áp so với thông thường.

Để chăm sóc hợp lý bệnh nhân đang gây mê, các bác sĩ gây mê kết nối bệnh nhân với một máy giám sát sự thay đổi để quan sát nhịp tim, hơi thở và trạng thái máu. Gây mê bao gồm những nỗ lực tập trung để giảm sự tỉnh táo nhằm đạt đến và duy trì trạng thái quên lãng. Tuy nhiên, nhiều TNCT được thuật lại bởi các bệnh nhân hầu như đã chết dưới sự giám sát chặt chẽ của các bác sĩ gây mê.

Nguy cơ nào cũng có thể xảy ra trong lúc gây mê? Đôi khi các bệnh nhân này gần như chạm đến cái chết do một căn bệnh thập tử nhất sinh hoặc bi thương đòi hỏi phải mổ khẩn cấp , và họ phải chịu đựng một cơn đau tim , hoặc có thể bị dị ứng với các loại thuốc tiêm vào cơ thể. Hoặc ca phẩu thuật có thể biến chứng và bệnh nhân bị rơi vào tình trạng sắp chết.

Tôi rất ngạc nhiên rằng phần lớn bệnh nhân có thể kể lại TNCT thật rõ ràng trong khi bị gây mê. Những nhận biết rất rõ ràng mà họ kể lại là một bằng chứng thuyết phục về trạng thái hoàn toàn thoát tục linh hồn.

TNCT XẢY RA TRONG KHI HÔN MÊ

Jaime đang rơi vào trạng thái hôn mê thì ống đặt trong đường thở bị tắc nghẽn. Về sau khi các bác sĩ nói rằng khi ấy anh ta rơi vào tình trạng “báo động xanh” (tình trạng báo đông khẩn cấp khi tim ngừng đập) và phải sử dụng máy khử rung tim để cứu sống anh ta. Đây là những gì đã diễn ra:

Tôi nhớ tất cả những gì đã xãy ra khi tôi đang đựoc gây mê. Điều kế tiếp là tôi biết rằng tôi vẫn đang nằm ngửa. Thoạt tiên, tôi có cảm giác mình đang trôi bồng bềnh trong tư thế nằm ngửa, bóng đen bao trùm lấy tôi khiến tôi hoảng sợ. Tôi đưa tay ôm lấy mặt; tôi không thể nhìn thấy họ hay thể xác của mình, nhưng tôi biết rằng họ đang ở đó. Sau đó, tôi bắt đầu nghe tiếng lục ục giống như tôi đang ở dưới nước. Tôi tự hỏi lại tối thế này. Tôi không thể nhớ điều gì đã xày ra trước đó – không nhớ gì cả. Giống như đây là điều duy nhất tôi có thể nghĩ đến.

Sau đó, tôi cảm thấy mình đang ở trong một đường hầm, và dọc theo đường hầm là cửa ra, đường hầm này giống như một hang động – không quá gồ ghề, khá phẳng – ít ra đó cũng là cảm nhận của tôi về nó.

Tôi cảm thấy một chút lo lắng, chuyện gì sẽ xãy ra tiếp đây? Tôi tồn tại trong tình trạng đó suốt 1 giờ. Sau đó, tôi cảm thấy một chấm trắng ánh sáng nhỏ trước mặt tôi, kích thước nhỏ như đầu gôm của bút chì. Và rồi tôi cảm thấy mình bắt đầu di chuyển theo hướng đó…giống như có cái gì kéo tôi đi; tôi không cảm nhận được mình đang làm gì. Lúc này tôi trôi đi trong tư thế thẳng đứng. Và cuối cùng, tôi biết rằng có nhiều cánh cửa nhỏ dọc theo đường hầm, và tôi ảm thấy rằng… nếu tôi muốn, tôi có thể bước vào bất kỳ cánh cửa nào trong số đó, tôi cũng biết rằng nếu tôi bước qua cánh cửa đó thì tôi sẽ không thể nào quay lại, ý thức của tôi vẫn vận hành tốt

Tôi chợt nghỉ đến “Bà ngoại”, và ngay lập tức tôi xuất hiện giữa vùng ánh sáng. Tôi không ngừng nói “Bà vẫn chưa chết . Cháu vẫn chưa chết, bà vẫn chưa chết”. Bà nói: “ Không, bà chưa chết và cháu cũng chưa chết”. Bà tôi đã chết 3 năm trước, nhưng trong khoảnh khắc đó tôi không thể nhớ điều đó, tôi chỉ nhớ bà vẫn chưa chết, bà còn sống và khỏe mạnh. Thực tế là bà đã chết trước đó do chứng tâm thần phân liệt. Bà bảo tôi ngồi xuống và dùng cafe cùng bà, chúng tôi vẫn thường xuyên uống cafe như thế này tại nhà bà khi bà còn sống. Tôi cũng nhìn thấy chiếc bàn và những chiếc ghế ngày xưa. Trông bà còn rất trẻ, khoảng dưới bốn mươi. Bà mặc bộ đồ màu tím, có nhiều hoa, chỉ có điều những bông hoa này dường như sáng rực, vàng óng và phát quang.

Sau đó, tôi thấy có một luồng ánh sáng rực rỡ phát ra từ trần của căn phòng, và tôi bắt đầu cảm thấy tuyệt vời. Tôi không thể mô tả đượ cảm giác này – yêu thương, hoặc giống như nụ hôn đầu tiên. Tôi không biết mô tả cảm giác này như thế nào, thật tuyệt.

Sau đó, tôi hơi hoảng sợ vì tôi nhận thấy rằng không có nguồn tạo ra ánh sáng, nó chỉ đơn giản là ở đó. Khi bà nắm lấy tay tôi, tôi nhìn xuống và trông thấy tay mình. Nó màu trắng, gần như phát quang, và bà nói rằng mọi việc đều ổn. (Nhân tiện tôi cũng xin lưu ý rằng toàn bộ cuộc đối thoại giữa chúng tôi đều bằng tiếng Tây Ban Nha). Và bà nói, uống cafe đi cháu. Tôi uống cafe, nhưng tôi biết rằng nó không nóng và không có hương vị gì.

Tôi nói với bà rằng mọi người nghĩ về bà mỗi ngày. Bà nói bà biết điều đó. Bà biết rằng chúng tôi yêu bà rất nhiều và bà cũng yêu chúng tôi nhiều lắm.

Tôi nhận thấy rằng căn phòng giống như một mái vòm, bên trái căn phòng có môt chiếc rèm cửa, tôi trông thấy ông tôi đang lén nhìn qua, và tôi cũng trông thấy một phụ nữ khác, đậm người, thấp, tóc cột kiểu đuôi ngựa. Tôi định nói gì đó với bà thì bà nói với tôi rằng: “Cháu phải đi, cháu không thể ở đây nữa, chưa phải lúc”

Tôi hoảng sợ, tôi òa khóc. Tôi nói với bà: “Nhưng bà ơi cháu muốn ở lại đây”. Tôi không muốn rời bỉ nơi tuyệt vời đó. Tôi van xin bà bằng giọng Tây Ban Nha: “Bà ơi, làm ơn đi, cháu muốn ở lại với bà. Cháu không bao giờ muốn rời khỏi đây”.

Bà nói, “Cháu sẽ trở lại đây vào lúc khác đừng lo”. Sau đó bà tiếp lời nói: “Hãy nhắn với mọi người rằng ta yêu mọi người và lúc nào cũng nghĩ về mọi người”.

Tôi vẫn nằng nặc: “Nhưng cháu muốn ở lại”, và sau đó tôi nghe một tiếng va đập lớn. Như thể có gì đó đập vào ngực tôi muốn tóe lữa. Tôi hồi tỉnh… Tôi cảm thấy thật kinh khủng. Tôi nhận ra cha tôi và cả gia đình đang vây quanh mình. Tôi không nhớ những gì xảy ra tiếp theo, nhưng tôi nhớ rằng tôi đã nói với cha rằng tôi cần một tờ giấy, Tôi viết rằng: “con đã gặp bà”.

Cyndi trải qua ca phẩu thuật lần thứ hai để thay van tim trong vòng 6 tháng và cô có trải nghiệm được mô tả dưới đây. Cô hỏi bác sĩ rằng, liệu có khả năng cô đã nằm mơ trong suốt ca phẩu thuật không. Khi bác sĩ trả lời rằng “không”, Cyndi nói: “chúng ta cần phải nói chuyện” và đây là những chia sẽ về trải nghiệm của cô.

Trong suốt ca phẩu thuật, tôi cảm thấy mình thoát ra khỏi thể xác và bay lơ lững phía trên bàn mổ. Về sau, bác sĩ nói với tôi rằng họ đã mở lồng ngực của tôi ra họ nhận thấy tim tôi đã ngừng đập, và họ gặp nhiều khó khăn trong việc giúp tim tôi hoạt động trở lại. Ăc hẳn đó là khi tôi đã rời khỏi thể xác của mình vì khi ấy tôi có thể thấy các bác sĩ cố hết sức để giúp tim tôi đập lại. Thật kì lạ là khi tôi có thể thoát ra khỏi cơ thể của mình. Sau đó, khi tôi bắt đầu trôi xa ra, tôi trông thấy cha tôi đứng ở đầu bàn ông nhìn thấy tôi, vô cùng ngạc nhiên vì ông đã mất trước đó gần một năm.

Valerie 17 tuổi, phải trải qua ca phẩu thuật. Trong suốt thời gian phẩu thuật tim cô ngừng đập đây là những trải nghiệm của Valerie.

Trong khi ca mổ tiến hành, linh hồn tôi đi xuyên qua một đường hầm. Những hồi ức về cuộc đời trôi qua trước mắt tôi. Tôi nhắm mắt lại. Tôi nhớ có ai đó bảo tôi mở mắt ra. Tôi ở giữa nguồn ánh sáng trắng tinh khiết và tôi nhìn thấy nhiều căn phòng trong đó có nhiều linh hồn bước qua lại.Tôi òa khóc, nhưng không có nước mắt. Tôi nhìn xuống tay mình, chúng rất mờ. Rồi một thiên thần xuất hiện; cô ấy có vân hào quang rực rỡ mà tôi chưa từng nhìn thấy . Thiên thần an ủi tôi và nói rằng tôi đã an toàn rồi. Tôi nói với cô ấy rằng tôi chưa sẵn sàn để đến với cái chết. Cô ấy nói rằng cô ấy biết rõ điều đó. Sau đó, cô ấy chỉ xuống dưới, và tôi có thể thấy các bác sĩ đang sử dụng máy CPR nhằm cứu sống một cô bé. Tôi không nghĩ cô bé ấy lại chính là tôi, tôi quan sát toàn bộ ca mổ, máy CPR và mọi thứ. Tôi nói với thiên thần rằng tôi buồn lắm, cô bé ấy còn quá trẻ. Thiên thần nói với các bác sĩ sẽ cứu sống cô bé, và tôi có cảm giác giống như mình bị kéo về thể xác đau đớn kia.

Patrica đang chuẩn bị ca phẩu thuật để cắt túi mật dự tính kéo dài 2 tiếng. Hoá ra ca phẩu thuật ấy lại kéo dài hơn 8 tiếng và con tim của cô ấy đã ngừng đập 2 lần:

Tôi nghe bác sĩ la hét và các y tá chạy quanh phòng. Tôi nhìn sang bên phải và thấy các bác sĩ đang kích thích tim tôi, nhưng tất cả những gì tôi có thể làm là đứng đó cho đến khi tôi thấy được một luồng ánh sáng trên tường. Nó giống như một ngọn đèn chớp, tôi chạm vào nó và tôi bị cuốn vào một đường hầm phủ mây mù. Những đám mây màu xám, trắng và thoảng mùi khói. Tôi trôi đi rất nhanh, hai bàn tay đung đưa nhẹ. Khi tôi đến cuối đường hầm, ánh sáng chuyển sang màu cam và môt người đàn ông rất cao mặc một bộ quần áo màu nâu nhạt (áo sơ mi và quần dài) xuất hiện. Tôi nhìn về phía sau ông ấy, tôi trông thấy những bông hoa màu vàng , một ngọn núi lớn và bầu trời xanh. Gương mặt ông ấy màu cát trắng, mái tóc vàng nâu với ánh mắt nhân từ. Tôi cảm nhận sự bình yên ngắm nhìn cây cối và tôi muốn chạy về phía ấy, nhưng ông ấy ngăn tôi lại. Ông xoay người tôi lại, và nhẹ nhàng kéo tôi về phía ngược lại, xuyên qua đường hầm, rồi tôi nghe bác sĩ nói: “Chúng ta cứu cô ấy được rồi”. Tôi không còn đau đớn gì khi quay trở về thể xác của mình, tôi chỉ thấy hơi tức ngực và khó chịu trong dạ dày.

Christopher được phẩu thuật để xử lý chứng bệnh tim nghiêm trọng của mình. Anh được gây mê cục bộ, thường gọi là “giảm đau nhưng tỉnh táo”. Anh ấy dủng thuốc an thần loại mạnh và tim ngừng đập, đây là điều dường như không thể xảy ra:

Lúc ấy tôi rằng tôi bị chứng Wof-Parkinson-White, một chứng bệnh có thể gây đột tử. Tôi không biết điều gì xảy ra với mình, nhưng trong khoảnh khắc đó, tim tôi bắt đầu ngừng đập. Dù đã được tiêm thuốc giảm đau, nhưng tôi vẫn có cảm giác đau quanh vết thương; khi tim tôi thực sự ngừng đập, một cảm giác an bình bao trùm lấy tôi. Tôi biết rõ những gì đang diễn ra xung quanh mình. Khi linh hồn tôi bay lên, tôi nhìn thấy các bác sĩ tìm cách kích thích tim tôi, ông ấy lặp lại thao tác này vài lần. Khi quay lại với thể xác của mình, tôi hoàn toàn cảm thấy bình an, không một chút lo lắng . Đó là môt trong những trải nghiệm tuyệt vời trong cuộc đời tôi.

TỈNH TÁO NHƯNG VÔ THỨC

Trong những chương trước, tôi đã trình bày các vấn đề cốt lõi dựa vào nghiên cứu của NDERF trên 613 cận tử nhân, tất cả các TNCT đều có thang điểm từ 7 trở lên. Để so sánh nội dung của TNCT xảy ra trong khi gây mê toàn phần với các TNCT khác, tôi tận dụng nhóm 613 cận tử nhân này.

Nghiên cứu này gồm 23 cận tử nhân kể về trải nghiệm của mình về khoảnh khắc được gây mê toàn phần. Nhiều người mô tả lại khoảnh khắc tim họ ngừng đập là một sự kiện kinh khủng đe doạ tính mạng của mình.

Các TBCT xảy ra trong quá trình được gây mê toàn phần được so sánh với 590 TNCT còn lại trong nghiên cứu của NDERF bằng cách xem xét câu trả lời của cả hai nhóm với ba mươi câu hỏi được đặt ra về nội dung TNCT. Chúng tôi so sánh các câu trả lời này với ba mươi câu hỏi giữ hai nhóm, vận dụng một phương pháp thống kê được gọi là “chi-quare”.

Kết quả là: không có sự khác biệt đáng kể nào giữa các câu trả lời của hai nhóm trước 33 câu hỏi điều tra, ngoài trừ việc các TNCT xảy ra do sự gây mê toàn phần thường liên quan nhiều đến “đường hầm” hơn. TNCT trong gây mê toàn phần mang tất cả các yếu tố của TNCT trong gây mê cục bộ. Đáng lưu ý là các tình tiết trong TNCT xuất hiện với cùng một trình tự , ngoại trừ trải nghiệm trong đường hầm, bất kể các cận tử nhân có ở trong tình trạng gây mê toàn phần hay không tại thời điểm mà họ trải nghiệm.

Nếu ý thức chỉ là sản phẩm của não bộ, chúng ta dể dàng hiểu rằng TNCT xảy ra khi gây mê toàn phần sẽ không có ý thức và ít tỉnh táo hơn so với những TNCT khác? Rõ ràng đây là những gì mọi người thường nghĩ, nhưng không phải là kết quả nghiên cứu của NDERF. Nghiên cứu của NDERF hỏi: “Mức độ minh mẫn và tỉnh táo trong TNCT so với trạng thái hàng ngày của các bạn như thế nào?”. 83% trong số này (TNCT trong khi được gây mê toàn phần) trả lời rằng “tỉnh táo và ý thức rõ hơn bình thường” so với 74% ở tất cả các TNCT khác. Về mặt thống kê, câu trả lời cho âu hỏi này cảu 2 nhóm không có sự khác biệt lớn.

Những nghiên cứu khác về TNCT cho thấy rằng TNCT thực sự có xảy ra trong khi gây mê toàn phần. Bruce Geyson thuộc Đại học Virginia công bố rằng: “Trong tập hợp của chúng tôi về TNCT, 127/578 trường hợp (22%) xảy ra trong thời gian gây mê toàn phần, và cũng có những đặc điểm như TNTX , chứng kiến đội ngũ y bác sĩ làm việc trên cơ thể của họ , ánh sáng rực rỡ lạ thường , gặp gỡ người thân đã chết, với những suy nghĩ, ký ức, và cảm nhận rõ ràng hơn mức bình thường”.

LINH HỒN TỒN TẠI TRONG THẾ GIỚI VẬT CHẤT

Giao sư John Eccles là nhà khoa học chuyên về điện thần kinh, ông đã từng đoạt giải Nobel nghiên cứu về tinh thần. Ông cho rằng tinh thần thực tế có thể toàn tại tách rời khỏi bộ não . Ông từng nói : “ Tôi cho rằng bí ẩn nhân loại đã bị khoa học đơn giản hoá đến mức khó tin, chủ nghĩa duy vật cho rằng thế giới tinh thần chỉ là sự vận hành của chức năng thần kinh . Niềm tin này cần được xếp vào loại mê tín …Chúng ta phải hiểu rằng chúng ta là những sinh vật sống với linh hồn tồn tại trong một thế giới tâm linh , và cũng là những sinh vật có thể xác và não bộ tồn tại trong một thế giới vật chất”.

NGƯỜI HOÀI NGHI: GÂY MÊ CHƯA ĐỦ ĐỘ

Tất nhiên vẫn còn tồn tại một số nghi ngờ. Có người cho rằng trải nghiệm như trên chỉ có thể là do gây mê chưa đủ độ , dẫn đến sự tỉnh táo trong suốt quá trình phẩu thuật.

Tất nhiên khi chúng ta xét đến vấn đề này thì chúng ta cũng phải loại bỏ những TNCT do dung thuốc gây mê quá liều. May thay , chỉ 1 đến 3 trường hợp trong số 1000 bệnh nhân trải qua trạng thái “tỉnh táo trong gây mê” như thế này.

Những người có trải nghiệm tỉnh táo trong gây mê thường thuật lại cảm giác rất khó chịu , đau đớn và sợ hãi. Thức tỉnh từng phần trong khi gây mê thường bao gồm những trải nghiệm ngắn , rời rạc có thể nghe nhiều chứ không nhìn thấy được . Tôi nhấn mạnh rằng tỉnh thức từng phần trong khi gây mê là trường hợp rất hiếm và không phải là nguyên nhân chính khiến chúng ta phải lo lắng về quá trình gây mê.

Trong TNCT do gây mê toàn phần thường xuất hiện TNTX. Trong trạng thái thoát xác, cận tử nhân thường nhìn thấy các thao tác hổi sức của các bác sĩ trên thể xác của họ diễn ra trên bàn mổ. Những gì các cận tử nhân có thể tìm thấy được giúp chúng ta có thể khẳng định rằng TNCT của họ xảy ra tại thời điểm tính mạng của họ thật sự bị đe doạ, thường là do tim ngừng đập.

TNCT xảy ra khi tim ngừng đập trong khi gây mê có lẽ là bài kiểm tra khắt khe nhất về khả năng tinh thần tồn tại bên ngoài thể xác. Theo y học thực dụng, thông thường không phải người bị gây mê hay bệnh nhân tim ngừng đập nào cũng có trải nghiệm tinh thần giống như TNCT. Nhưng nghiên cứu của NDERF đã tìm thấy nhiều trường hợp như thế.

Những người nghi ngờ đề xuất hơn 20 lời “giải thích” khác nhau về TNCT trong suốt thời nhiều năm qua. Nếu thực sự có một hoặc nhiều lời “giải thích” về TNCT được những người nghi ngờ chấp nhận rộng rãi, thì đã không có quá nhiều lời giải thích khác nhau. Sự tồn tại cảu quá nhiều lời “giải thích” cho thấy rằng không có lời giải thích nào về TNCT mà những người nghi ngờ cho rằng “hoàn toàn hợp lý”.

Nghiên cứu của Kevin Nelson và các đồng nghiệp đề xuất sự kết hợp giữa hiện tượng xâm nhập REM ( Rapid Eye Movement, chuyển động mắt nhanh) và TNCT.Chuyển động mắt nhanh vốn là một phần bình thường của giấc ngủ, thường kết hợp với sự kiệt cơ. Giấc ngủ REM thường xuất hiện những hình ảnh trong giấc mơ kỳ lạ và hãi hùng. Nếu REM xảy ra trong từng thời gian tỉnh táo từng phần hoặc hoàn toàn , hình ảnh của những giấc mơ này xâm nhập vào sự tỉnh táo ấy gọi là xâm nhập REM. Qua nghiên cứu, tôi và tiến sĩ Nelson có thể khẳng định rằng xâm nhập REM và TNCT là hai yếu tố hoàn toàn khác nhau. Ngoài ra, xâm nhập không thể giải thích được TNCT trong tình huống mà xâm nhập REM hoàn toàn không hợp lý, gồm có TNCT nơi người mù bẩm sinh và TNCT trong khi gây mê.

Các nhà thần kinh học như Eccles cho rằng tinh thần có thể tách rời với thể xác. Điều đó khiến ông đắn đo về ý nghĩa của cuộc sống và cả những quan niệm cổ điển của chúng ta về cái chết . Chúng ta biết rõ điều gì sẽ xãy ra với thể xác khi thể xác chết đi, vậy còn tinh thần thì sao? Đó là một câu hỏi mà ông không thể trả lời một cách thoả đáng nhất, tuy nhiên, ông cũng cho rằng: “Chúng ta có thể xem cái chết của thể xác và não bộ như là tan rã của sự tồn tại nhị nguyện. Hy vọng rằng linh hồn tự do sẽ tìm thấy tương lai khác với ý nghĩa sâu sắc hơn và nhiều trải nghiệm hơn, có lẽ bao gồm cả việc khôi phục lại sự tồn tại”.

Không có lời giải thích nào cho những TNCT xảy ra trong khi chủ thể được gây mê toàn phần, thay vì thế chúng ta phải chấp nhận rằng ý thức trọn vẹn có thễ tồn tại bên ngoài thể xác. Do vậy, tôi cho rằng đây là một bằng chứng thuyết phục về sự sống sau cái chết.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

Giải Mã Tâm Linh – Chương 6, 10.0 out of 10 based on 1 rating

Share on Facebook+1